Dolu

Dolu, güçlü yukarı hava akımlarına sahip gök gürültülü sağanak bulutları içinde su damlacıklarının donarak büyümesi ve belirli bir ağırlığa ulaştığında yer yüzeyine düşmesiyle oluşan katı yağış türüdür. Tarımsal üretim açısından dolu, kısa sürede ve dar bir alanda ancak çoğu zaman çok yıkıcı fiziksel hasara yol açabilen bir hava olayıdır.

Dolu taneleri, bitkinin yaprak, sürgün, çiçek ve meyvelerinde ezilme, yırtılma ve delinme şeklinde doğrudan fiziksel zarara neden olur. Meyve ağaçlarında dolu, meyvenin kabuğunda oluşan lekeler nedeniyle pazarlanabilirliğini düşürebileceği gibi, şiddetli durumlarda dalları kırarak ağacın gelecek yıllardaki verimini de etkileyebilir. Tahıl ve sebze gibi tarla bitkilerinde ise dolu, bitkinin toprak üstü aksamını büyük ölçüde tahrip ederek o dönemki ürünün tamamen kaybına yol açabilir.

Doluya karşı alınan önlemler sınırlıdır; bazı bölgelerde dolu bulutlarının etkisini azaltmayı amaçlayan çalışmalar yürütülse de, doludan tam koruma sağlamak mümkün değildir. Yüksek değerli bahçe bitkilerinde dolu file (koruyucu ağ) sistemleri kullanılarak doğrudan fiziksel koruma sağlanabilir; bu yöntem özellikle elma gibi bazı meyve türlerinde yaygınlaşmaktadır.

Dolu, önceden tahmin edilmesi ve önlenmesi en zor tarımsal risklerden biri olduğu için, tarım sigortası sistemlerinde en sık teminat verilen risklerin başında gelir; üreticiler doludan kaynaklanan gelir kaybını bu tür sigorta mekanizmalarıyla kısmen telafi etmeye çalışır.