Çapalama

Çapalama, ekili bitkilerin sıraları veya araları arasındaki toprağın elle veya makineyle yüzeysel olarak işlenmesi, bu sırada yabancı otların köklerinden sökülmesi ve toprak yüzeyinin gevşetilerek havalandırılması işlemidir. Özellikle sıraya ekilen sebze, endüstri bitkileri ve bazı tarla bitkilerinin yetiştiriciliğinde düzenli olarak uygulanan temel bir bakım işlemidir.

Çapalamanın en önemli işlevi yabancı ot mücadelesidir; yabancı otlar ekili bitkiyle su, besin maddesi ve ışık için rekabet ederek verimi düşürür. Çapalama yoluyla bu rekabetin önüne geçilirken, aynı zamanda toprağın üst yüzeyinde oluşan sert kabuk kırılarak suyun ve havanın toprağa daha kolay nüfuz etmesi sağlanır. Bu da bitki köklerinin daha iyi gelişmesine ve suyun buharlaşma yoluyla kaybını azaltan bir yüzey oluşumuna katkıda bulunur.

Çapalama geleneksel olarak el aletleriyle yapılsa da, günümüzde sıra arası çapa makineleri ile mekanize edilmiş biçimde de uygulanmaktadır. Bazı üretim sistemlerinde kimyasal yabancı ot mücadelesi çapalamanın yerini kısmen almış olsa da, özellikle organik tarımda ve bazı sebze türlerinde çapalama vazgeçilmez bir uygulama olmaya devam eder.

Zamanında ve düzenli yapılan çapalama, hem verim kaybını önler hem de bitkinin diğer bakım işlemlerinden daha etkin yararlanmasını sağlar; bu nedenle özellikle çok yıllık olmayan sıraya ekilen ürünlerde vazgeçilmez bir yetiştirme uygulamasıdır.