Zeytinyağı ihracatına bir darbe de Amerika’dan

Türkiye’den Amerika Birleşik Devletleri’ne yapılacak zeytin ve zeytinyağı ihracatında yüzde 12,5 ek vergi alınacak. Amerika Birleşik Devletleri Ticaret Temsilciliği (USTR) tarafından yürütülen, zorla çalıştırma yoluyla üretilmiş malların ithalatının yasaklanmaması veya mevcut yasağın etkin şekilde uygulanmamasına ilişkin eylem, politika ve uygulamalar hakkında yürütülen soruşturmaların sonucunda zeytin ve zeytinyağı ihracatına yüzde 12,5 ek vergi getirildi.

Ege İhracatçı Birlikleri tarafından ihracatçılara yapılan duyuruya göre, açılan soruşturma nihai karara bağlandı. Türkiye’den ABD’ye ihraç edilecek zeytin ve zeytinyağı ürünleri muafiyet listesine alınmadı ve doğrudan ek tarife kapsamına dahil edildi.

Karar kapsamında Türkiye’den ihraç edilecek zeytin ve zeytinyağı ihracatında mevcut taban gümrük vergisine( kilo başına 3-5 cent) ilave olarak yüzde 12,5 oranında ek vergi ödenecek.

AB ve Tunus avantajlı konumda

Avrupa Birliği’nden yapılacak zeytinyağı ihracatında taban gümrük vergisi dahil toplamda yüzde 10 vergi uygulanacak. Türkiye’nin önemli rakiplerinden Tunus, ek tarife uygulamasından tamamen muaf tutuldu ve sadece taban vergiyi ödemeye devam edecek.
Bu uygulama ile Türkiye, zeytinyağı ihracatında Tunus ve Avrupa Birliği ülkeleri karşısında dezavantajlı konuma düştü.

Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülke, ABD

Zeytinyağında Türkiye’nin en fazla ihracat yaptığı ülke Amerika Birleşik Devletleri. Bu nedenle getirilen bu ek vergi zaten gerileyen zeytinyağı ihracatına bir darbe daha vuracak. Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçı Birlikleri verilerine göre Ocak-Haziran 2026 döneminde bir önceki yılın aynı dönemine kıyasla Türkiye geneli zeytinyağı ihracatı miktar bazında %52 azalışla 11 bin ton olarak gerçekleşti. Bu ihracata karşılık değer bazında yüzde 48 azalışla 57 milyon dolar döviz geliri elde edildi. En çok ihracat yapılan ülke Amerika Birleşik devletleri oldu. Bu nedenle ek vergi zaten düşen ihracatın daha çok düşmesine neden olması bekleniyor.

Soruşturma neden açıldı?

Amerika Birleşik Devletleri, dünya genelinde zorla çalıştırma yoluyla üretilen malların haksız maliyet avantajı yarattığını savunuyor. Bu durumun piyasa koşullarını bozduğunu ve ABD ticaretini olumsuz etkilediğini iddia eden Amerika Birleşik Devletleri Ticaret Temsilciliği USTR, küresel ithalatının yüzde 99,4’ünü temsil eden 60 ülke hakkında bu soruşturmayı yürüttü.
Avrupa Birliği, Kanada, Meksika, Endonezya, Pakistan, Ekvador ve Birleşik Krallık ile ABD ile imzalanan Mütekabiliyet Esaslı Anlaşmalar (ART) kapsamında taahhüt veren Arjantin, Bangladeş, Kamboçya, El Salvador, Guatemala, Malezya ve Tayvan için ilave vergi oranı yüzde 10 olurken, Türkiye’nin de aralarında bulunduğu diğer tüm ülkeler için ise yüzde 12, 5 oranında ilave vergi getirildi.

Resmi girişimler başlatıldı

Ege İhracatçı Birlikleri’nin duyurusunda, Türkiye aleyhine oluşan bu haksız rekabet koşullarının düzeltilmesi ve ihracatın olumsuz etkilenmemesi amacıyla Ticaret Bakanlığı ve ilgili ihracatçı birlikleri nezdinde resmi girişimlerin hızla başlatıldığı ifade edildi.