Bitkisel üretimde tarihi rekor yaşanırken hayvancılıkta ithalat politikası besicileri zarara sürüklüyor. Besiciler başta hayvan materyali ve yem olmak üzere artan üretim maliyetleri karşısında karkas et fiyatının aynı oranda artmaması ve enflasyonun altında kalması nedeniyle zarar ettiklerini, Et ve Süt Kurumu’nun karkas et ithalatındaki artışın da kendilerine zarar verdiğini belirtiyor.
Et ve Süt Kurumu’nun hem besilik hayvan ithal ederek üreticilere satması hem de et ithal ederek piyasaya sürmesi ve bunun sonucunda karkas et fiyatının düşmesi veya enflasyonun altında seyretmesi besicilerin küçülmesine neden oluyor.
Konuştuğum besiciler yaşadıkları durumu kısaca şöyle özetliyor: “Et ve Süt Kurumu’ndan besilik hayvanı alıp beslemeye başlıyoruz. Aldığımız hayvanın fiyatı yüksek. Yem başta olmak üzere girdi fiyatları sürekli artıyor. Ama karkas et fiyatı aynı oranda artmıyor. Hatta düşüyor. Bir yandan da Et ve Süt Kurumu et ithal edince elimizdeki hayvanın değeri düşüyor. Hayvanlarımızı kestiremiyoruz. Kestirdiğimizde de fiyat düşük oluyor. Devlet karar versin besi hayvanı mı satacak, et mi ithal edip satacak. Yapılan et ithalatı bize çok büyük zarar veriyor. Bu işi sürdüremediğimiz için yeni hayvan alamıyoruz. Çocuklarımız zaten bu işi yapmak istemiyor. Asgari ücretli iş peşindeler. Biz karkas eti ucuza satsak da tüketici markette, kasapta yüksek fiyattan almak zorunda kalıyor.”
Kırmızı et ithalatındaki artışın besicilere zarar verdiği ve ithalatın durdurulması gerektiği, sektör temsilcileri tarafından Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya bildirildi. Bu konuda nasıl bir yol izleneceği bekleniyor.

Karkas et fiyatı enflasyonun altında
Ulusal Kırmızı Et Konseyi’nin yeni yayınladığı “2026 Yılının Kırmızı Et Sektörü Açısından Değerlendirme Raporu”nda karkas et fiyatlarının enflasyonun altında kaldığı belirtiliyor. Raporda hayvan varlığının arttığı, et üretiminin düştüğü, fiyatların ise yatay seyrettiği ifade ediliyor.
Rapora göre, Türkiye’de kırmızı etteki son durum özetle şöyle: “Türkiye İstatistik Kurumu(TÜİK) tarafından Mayıs 2026’da açıklanan verilere göre ülkemizde 2025 yılında kırmızı et üretimi bir önceki yıla göre yüzde 10,5 azalarak 1 milyon 885 bin ton olarak gerçekleşmiştir. Üretimdeki bu gerilemenin; 2025 yazında yaşanan şap salgını döneminde uygulanan hayvan hareketi kısıtlamaları ile hayvan varlığının korunması ve sürülerin büyütülmesi yönündeki eğilimle birlikte değerlendirilmesi gerektiği kanaatindeyiz. Nitekim aynı dönemde hayvan varlığımız belirgin biçimde artmış; 2025 yılı sonunda büyükbaş hayvan sayısı yüzde 4,3 artışla 17 milyon 709 bin başa, küçükbaş hayvan sayısı ise yüzde 5,4 artışla 57 milyon 874 bin başa ulaşmıştır. Haziran 2026 itibarıyla büyükbaş hayvan sayısı 17 milyon 805 bin, küçükbaş hayvan sayısı ise 60 milyon 815 bin baş olarak tespit edilmiştir. 2026 yılı kırmızı et üretimine ilişkin TÜİK verileri henüz yayımlanmamış olmakla birlikte, artan hayvan varlığının önümüzdeki dönemde yerli üretime olumlu yansıması beklenmektedir.
Konseyimizin kombina ve kesimhanelerden derlediği haftalık verilere göre, Ekim 2025’te ortalama kilosu 464 lira 12 kuruş düzeyinde bulunan dana karkas fiyatları, piyasada görülen spekülatif hareketler ve arz kısıtlarının etkisiyle Kasım ve Aralık aylarında hızlı bir yükseliş göstererek 25 Aralık 2025 itibarıyla kilo başına 569 lira 19 kuruşa ulaşmıştır. 2026 yılı başından itibaren ise Et ve Süt Kurumu’nun yürüttüğü piyasa regülasyonu faaliyetlerinin de etkisiyle dana karkas fiyatları, aylık ortalamalarda kilo başına 577 lira 73 kuruş ile 607 lira 95 kuruş gibi dar bir bantta istikrarlı bir seyir izlemiştir. Yılın ilk tablosunda (08.01.2026) 587 lira 19 kuruş olan dana bıçak fiyatı ortalaması 22 Ekim 2026 itibarıyla 586 lira 13 kuruş olarak gerçekleşirken, kuzu bıçak fiyatı ortalaması aynı dönemde 552 lira 57 kuruştan 616 lira 86 kuruşa yükselmiştir.”
Üreticinin karkas et fiyatı 10 ay öncesinin altında
Ulusal Kırmızı Et Konseyi’nin bu verilerine göre, 8 Ocak’ta kilosu 587 lira 19 kuruş olan dana bıçak fiyatı, 22 Ekim 2026’ya gelindiğinde 586 lira 13 kuruş oldu. Yani 10 ay boyunca besicinin yem başta olmak üzere besleme, bakım maliyetleri artarken et fiyatı bırakın aynı oranda artması 1 lira gerilemiş. Bu veriler besicilerin söylediklerinin ne kadar doğru olduğunu gösteriyor.
Raporun devamında şu değerlendirme yapılıyor: “Karkas fiyatlarındaki yıllık artışın büyük bölümü 2025 yılının son iki ayında gerçekleşmiş, 2026 yılı içinde ise dana karkas fiyatları yatay bir seyir izlemiştir. 2026 yılının ilk on ayında dana karkas fiyatlarının ortalaması kilo başına 590 lira 65 kuruş, kuzu karkas fiyatlarının ortalaması ise 600 lira 49 kuruş olarak gerçekleşmiş olup bu değerler 2025 yılı ortalamalarının (dana 451 lira 93 kuruş; kuzu 488 lira 64 kuruş) sırasıyla yüzde 30,7 ve yüzde 22,9 üzerindedir. Eylül 2026 itibarıyla on iki aylık ortalama tüketici enflasyonunun yüzde 31,49 olduğu dikkate alındığında, kırmızı et fiyatlarındaki artışın genel fiyat artışlarının altında kaldığı görülmektedir. Nitekim 22 Ekim 2026 itibarıyla bir önceki yılın aynı dönemine göre dana karkas fiyatlarındaki artış yüzde 25,9 olurken kuzu karkas fiyatlarındaki artış ise yüzde 20,8 olup bu oranlar Eylül ayında yüzde 29,73 olarak açıklanan yıllık tüketici enflasyonunun altındadır. Dana karkas fiyatlarının yıl içinde yatay seyretmesi tüketicinin kırmızı ete erişimini desteklemiş; üretim tarafında ise maliyet yönetimi ve verimliliğin önemini daha da artırmıştır.”
Hayvan ve yem fiyatı artarken karkas et fiyatı düşüyor
Raporda besilik materyali olan hayvan fiyatı artarken karkas et fiyatının düştüğü belirtilerek: “Üretim ayağında, kırmızı et üretim maliyetleri içinde en büyük payı taşıyan besilik materyal fiyatları yıl boyunca yükseliş eğilimi göstermiştir. Holştayn, Simental ve Montofon ırkı besilik sığırların ortalama canlı kilogram fiyatı Ocak 2026’da 418 lira 83 kuruş iken, Haziran’da 500 liraya, Ekim’de 514 lira 81 kuruşa yükselmiş; Ocak–Ekim döneminde yüzde 22,9 artmıştır. Aynı dönemde dana karkas piyasa alım fiyatı 589 lira 13 kuruştan 582 lira 85 kuruşa inerek yatay bir seyir izlemiş, böylece besilik canlı kilogram fiyatının karkas fiyatına oranı yüzde 71’den yüzde 88’e yükselmiştir. Yem fiyatlarındaki yıllık artış ise genel enflasyonla paralel bir seyir izlemiştir (TÜİK Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’nde hayvan yemi alt grubunda yıllık artış Ağustos 2026 itibarıyla yüzde 29,94).” bilgisine yer veriliyor.
Ulusal Kırmızı Et Konseyi’nin raporu yaşanan durumu verilerle çok net ortaya koyuyor. Ancak, rapor yazılırken çok diplomatik bir dil kullanılıyor. Rakamlar besicilikte ciddi sorunlar olduğunu söylüyor. Ama rakamlar yorumlanırken sanki sorun yokmuş gibi anlatılıyor.
Yukarıdaki veriler diyor ki; besicisinin satın aldığı hayvan materyali yani besi danasının fiyatı bu yılın başında Ocak ayında canlı olarak kilosu 418 lira 83 kuruştan alınırken Ekim ayında 514 lira 81 kuruşa yükseldi. Yani kilo başına 95 lira 98 kuruş arttı. Artış yüzde 22,9 oldu. Besicinin aldığı yemin fiyatı Türkiye İstatistik Kurumu’na göre Ağustos ayı itibariyle yüzde 29,94 arttı. Kaldı ki Eylül ve Ekim’de Rusya ve Ukrayna’dan hammadde gemilerinin gelişindeki aksama nedeniyle yem fiyatları peş peşe arttı. Artışın yüzde 35’i geçmesi bekleniyor.
Ocak-Ekim döneminde karkas etin fiyatı yani üreticinin sattığı etin fiyatı kilo başına 6 lira 3 kuruş düşmüş. Hayvanın fiyatı yaklaşık yüzde 23 artmış, yemin fiyatı yüzde 30’un üzerinde artmış, karkas et fiyatı kilo başına 6 liranın üzerinde düşmüş ve raporda karkas et fiyatları yatay seyir izlemiş diye sunuluyor. Besiciler “zarar ediyoruz” derken ne kadar haklı olduklarını bu veriler çok net olarak gösteriyor.
“Yüksek fiyata hayvan almayın” uyarısı
Ulusal Kırmızı Et Konseyi’nin 2026 Yılının Kırmızı Et Sektörü Açısından Değerlendirme Raporu’nda besicilere bir uyarıda da bulunuluyor. Deniliyor ki: “ Eylül–Ekim aylarında yayla dönüşüyle birlikte Kars, Ardahan ve Erzurum gibi illerde pazarlara yoğun biçimde gelen besilik hayvanların fiyatları, sezonluk yığılma döneminde karkas fiyatlarına yaklaşmıştır. Besilik fiyatlarının karkas fiyatına bu ölçüde yaklaşmasını dikkate alan Konseyimiz, besicilerimizi maliyet hesaplarını titizlikle yapmaya ve yüksek fiyatlardan besi materyali almaktan kaçınmaya davet etmiştir.” Konsey, besicileri “yüksek fiyata besi hayvanı almayın yoksa zarar edersiniz” diyor.
Konsey bu uyarıyı yapmakta haklı. Çünkü besici yukarıdaki verilere göre, besilik hayvan alıp besledikçe zarar ediyor. Bu nedenle Et ve Süt Kurumu da ithal ettiği besilik hayvanları eskisi gibi kolay satamıyor. Zarar eden besici yeni hayvan almak istemiyor. Bu nedenle Et ve Süt Kurumu, 2026 yılında planladığı 500 bin baş besilik sığır ithalatının ancak yarısını getirebildi. Bu yıl ithal edilmesi planlanan hayvanları bile getiremeden 2027 yılında yapılacak 480 bin baş besilik hayvanın ithalatı için işlemler şimdiden yapılıyor ve üreticiden hayvan bedelleri toplanıyor. Hayvanların ne zaman geleceği belli değil.
Besici zarar edince talep azaldı, ithalat düştü
Ulusal Kırmızı Et Konseyi Raporu’nda kırmızı et üretim maliyetleri içerisinde en büyük paya sahip olan besi materyali arzında, 2024–2028 Hayvancılık Yol Haritası çerçevesinde Et ve Süt Kurumu aracılığıyla yürütülen kotalı ithalat modelinin 2026 yılında da sürdürüldüğü belirtilerek şöyle deniliyor: “Yurt içi hayvan varlığındaki artışa paralel olarak ithalat izinleri kademeli olarak azaltılmış; özel sektöre açık olduğu 2023 yılında 686 bin 348 baş olan besilik sığır ithalatı, 2024 yılında 479 bin 803 başa, 2025 yılında ise 428 bin 569 başa gerilemiştir. 2026 yılı için 200 baş ve üzeri işletmelere 392 bin, 200 baş altı işletmelere 108 bin olmak üzere toplam 500 bin başlık izin tanımlanmış; 15 Eylül itibarıyla 252 bin 24 baş besilik sığır yurda girmiş olup yılsonunda bu sayının yaklaşık 350 bin başa ulaşması öngörülmektedir. İthalatın piyasada fazla arz oluşturmadan, ihtiyaç ölçüsünde ve kontrollü biçimde kullandırılması, yerli üreticiyi gözeten dengeleyici bir mekanizma olarak işlemektedir.

2027 yılı için iç piyasa ihtiyacı esas alınarak 200 baş ve üzeri işletmelere 380 bin, 200 baş altı işletmelere 100 bin olmak üzere toplam 480 bin baş besilik sığır ithalatı planlanmış; başvurular 5–16 Ekim 2026 tarihleri arasında, TÜRKVET kayıtlarındaki kapasite esas alınarak il ve ilçe tarım ve orman müdürlükleri aracılığıyla alınmıştır. Konseyimiz, besilik materyal temininde öngörülebilir bir takvimin ve kota disiplininin sürdürülmesini sektör açısından önemli görmektedir.”
Özetle, besi hayvancılığı yapan üreticiler, artan hayvan materyali ve yem fiyatları karşısında karkas et fiyatının düşmesi nedeniyle zarar ediyor. Et ve Süt Kurumu, besilik hayvan ithal ederek besicilere satıyor. Besiciler hayvanları beslerken aynı Et ve Süt Kurumu et ithal ederek piyasaya sürüyor ve besicinin elindeki hayvanın kasaplık değerini ve karkas etin fiyatını düşürüyor. Tüketici ise pahalı et tüketmeye devam ediyor. Böyle bir ithalat politikası ile üretici de tüketici de kaybediyor. Kazanan sadece ithalatçı ve ithalat yapılan ülkeler oluyor.