Bitkisel üretimde 25 ürünün 5 yıllık üretim karnesi

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından hazırlanan ve Türkiye İstatistik Kurumu tarafından yayımlanan 2026 yılı Bitkisel Üretim 1.Tahmini, bitkisel üretimde 2025 yılında yaşanan kayıpların büyük oranda telafi edileceğini gösteriyor. 2025 yılında en büyük kayıp meyvelerde olmuştu, bu yıl en büyük üretim artışı meyvelerde var.

Türkiye İstatistik Kurumu(TÜİK), 2026 yılı Bitkisel Üretim 1. Tahminini açıkladı. Açıklanan bu ilk tahmin, 2025 yılı üretim verileri ile karşılaştırıldığında birçok üründe üretim adeta patlamış, rekor seviyede artışlar olduğu görülüyor. Fakat, 2025 yılında yaşanan zirai don, kuraklık ve benzeri iklim olayları nedeniyle üretimde ciddi düşüşler olduğunu unutmamak gerekir. Kaldı ki, 2025 yılında yaşanan sert üretim düşüşü nedeniyle Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre tarım sektörü yüzde 8,8 oranında küçüldü.

2026’ya baktığımızda özellikle iklim bakımından 2025 yılına göre çok daha olumlu koşullar olduğunu, yağışların arttığını, kuraklık riskinin neredeyse tamamen ortadan kalktığını ve buna bağlı olarak da üretimde 2025 yılına göre ciddi artışlar olduğu görülüyor. Rakamlara da yansıyor.

TÜİK’in 2026 yılı ilk tahminini geçmiş son 4 yılın verileri ile karşılaştırıldığında bazı ürünlerde artış olsa da bazı ürünlerde de üretimin 2022, 2023, 2024 yılındaki üretimin gerisinde kaldığı görülüyor. Bu nedenle son 5 yılın verilerini karşılaştırmak çok daha gerçekçi sonuçlar verecektir.

Tahılda üretim 2023’ün gerisinde olacak

Bu çerçevede değerlendirdiğinde, 2026 yılı ilk tahminine göre tahıl ve diğer bitkisel ürünler(yem bitkileri hariç) üretimi, 2023 yılının gerisinde. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Türkiye’nin tahıl ve diğer bitkisel üretimi 2022 yılında 70,5 milyon ton gerçekleşirken 2023 yılında 79,4 milyon ton olarak gerçekleşti. 2024 yılında 74,9 milyon ton olan üretim 2025 yılında 68,1 milyon ton ile son 5 yılın en düşük seviyesine geriledi. 2026 yılı ilk tahminine göre tahıl ve diğer bitkisel ürünler üretimi 75,4 milyon ton olarak gerçekleşecek. 2025 yılına göre yüzde 12,6 oranında artsa da 2023 yılının 4 milyon ton gerisinde olacak.

Sebze üretimi yerinde sayıyor

Son 5 yıllık verilere bakıldığında üretimi en stabil olan ürün grubu sebzeler. Son 3 yılda üretim hep 33 milyon ton seviyesinde. 2026 yılı ilk tahminine göre bu yıl sebze üretimi toplamda 33,3 milyon ton olacak. Geçen yıl yaşanan olumsuz hava koşullarında da sebze üretimi yine 33,3 milyon ton olarak gerçekleşti. 2024 yılında sebze üretimi 33.6 milyon ton olarak gerçekleşirken 2023’te 31,8 ve 2022 yılında da 31,6 milyon ton olmuştu.

Meyve üretimindeki artış trendi 2025’te bozuldu

Türkiye İstatistik Kurumu’nun son 5 yıllık verilerine bakıldığında meyve üretiminde 2022 yılından itibaren her yıl ortalama 1 milyon tonun üzerindeki artış trendi 2025 yılında bozuldu. 2026’da artış devam edecek. Türkiye’nin meyveler, içecek ve baharat ürünleri üretimi 2022 yılında toplamda 26,8 milyon ton olarak gerçekleşti. 2023’te üretim 27,4 milyon tona, 2024 yılında 28,4 milyon tona yükseldi. 2025’te yaşanan zirai don, dolu, fırtına, kuraklık ve aşırı sıcak nedeniyle meyve üretimi 19,6 milyon tona geriledi. 2026 yılında önceki yıla göre yüzde 57,8 artışla 31 milyon ton olması bekleniyor. Aslında 2025 yılında bozulan artış trendi 2026 yılında yeniden devam edecek.

Bazı temel ürünlere bakıldığında üretimde rekor kıracak olanlar da var, üretimin son 5 yılın gerisinde gerçekleşeceği tahmin edilen ürünler de var. Türkiye İstatistik Kurumu/ Tarım ve Orman Bakanlığı verilerinden son 5 yılda 25 ürünün karnesi özetle şöyle:

Buğday: Türkiye İstatistik Kurumu’nun 2026 Bitkisel Üretim 1.Tahminine göre, buğday üretimi son 5 yılın en yüksek seviyesinde gerçekleşecek. Türkiye’nin buğdayda uzun yıllar üretimi ortalama 20 milyon ton. Son 5 yıla bakıldığında inişli çıkışlı bir üretim var. 2022 yılında 19 milyon 750 bin ton olan üretim 2023 yılında 22 bin tona çıktı. 2024 yılında 20 milyon 800 bin ton olan buğday üretimi, 2025 yılında kuraklığın da etkisi ile 17 milyon 950 bin ton olarak gerçekleşti. Bu son yılların en düşük seviyesi. İlk tahmine göre 2026 yılında buğday üretiminin 2025 yılına göre yüzde 26,7 artışla 22 milyon 750 bin ton olması bekleniyor. Bu tahmin gerçekleşirse son 5 yılın en yüksek üretimi olacak.

Mısır: Türkiye İstatistik Kurumu’nun son 5 yıllık verilerine göre, dane mısır üretimi 2026 yılında 8 milyon tonla en düşük seviyede gerçekleşeceği tahmin ediliyor. TÜİK’e göre geçen yıl 8,5 milyon ton olan mısır üretimi 2026 yılı ilk tahminine göre yüzde 5,9 düşüşle 8 milyon tona gerileyecek. Türkiye’nin dane mısır üretimi 2022 yılında 8,5 milyon ton olarak gerçekleşirken 2023 yılında en yüksek seviye olan 9 milyon tona çıktı. 2024’te 8 milyon 100 bin tona gerilemişti. Mısır üretimindeki iniş, çıkışın en önemli nedeni alınan ithalat kararları ve mısır alım politikasından kaynaklanıyor. Son olarak, Resmî Gazete’nin 17 Nisan 2026 tarihli sayısında yayımlanan Cumhurbaşkanı Kararı ile 3 milyon ton mısır ithalatı için, gümrük vergisi yüzde 130’dan yüzde 5’e düşürülerek tarife kontenjanı açıldı. Tarife kontenjanı uygulaması 20 Nisan 2026’da başladı ve 31 Temmuz 2026 tarihine kadar devam edecek. Bu tür kararlar içerde fiyatı düşürdüğü için üretici üretimden vazgeçiyor.

Arpa: Tahıl ürünleri arasında geçen yıla göre üretimi en çok artması beklenen ürünlerin başında arpa var. 2025 yılında 6 milyon tona kadar gerileyen arpa üretimi, yapılan ilk tahmine göre 2026 yılında yüzde 50 artışla 9 milyon tona çıkması bekleniyor. Daha önce 2023 yılında arpa üretimi 9 milyon 200 bin ton olarak gerçekleşmişti. Türkiye’nin son 5 yıllık arpa üretimi ortalama 8 milyon 160 bin ton oldu.

Mercimek: Türkiye, 1990’lı yıllarda dünyanın en büyük mercimek üreticisi ve ihracatçısı ülkelerinden birisiydi. Yanlış politikalar sonucunda Türkiye mercimek ithal eden konuma geldi. Kamuoyunda da mercimek denilince Kanada’dan mercimek ithalatı akla geliyor. Son 5 yıllık verilere bakıldığında kırmızı ve yeşil mercimek üretiminin en düşük olduğu yıl, 278 bin ton ile 2025 yılı oldu. 2025 yılında kırmızı mercimek üretimi 249 bin ton, yeşil mercimek üretimi ise 29 bin ton olarak gerçekleşti. 2026 yılında mercimek üretiminin toplamda 433 bin ton olması bekleniyor. Kırmızı mercimekte yüzde 54,1 oranında, yeşil mercimekte ise yüzde 62,6 oranında artış olacağı tahmin ediliyor. 2024 yılında toplamda 476 bin ton, 2023’te 474 bin ton ve 2022’de 445 bin ton mercimek üretimi dikkate alındığında kuraklığın etkili olduğu 2025’ten sonra en düşük üretim bu yıl gerçekleşecek.

Nohut: Mercimekte olduğu gibi nohut üretiminde de 2025 yılındaki düşüşten sonra 2026’da üretim artışı bekleniyor. Ancak, bu artış 2022, 2023 ve 2024 yılının gerisinde kalacak. Türkiye’nin nohut üretimi 2022 ve 2023 yılında 580 bin ton olarak gerçekleşirken, 2024 yılında da hemen hemen aynı seviyede(sadece 5 bin ton azaldı) 575 bin ton oldu. 2025 yılında 412 bin tona gerileyen nohut üretimi 2026’da 510 bin ton olması bekleniyor. Üretim artışına rağmen son 5 yılın en düşük ikinci üretimi olacak.

Kuru fasulye: 2026’da bir çok üründe üretim artışı beklenirken kuru fasulyede üretim düşüşü bekleniyor. 2025 yılında 247 bin ton olan Türkiye’nin kuru fasulye üretimi 2026’da yüzde 15 düşüşle 210 bin tona gerileyeceği tahmin edildi. Bu aynı zamanda son 5 yılın en düşük üretimi olacak. Kuru fasulye üretimi 2024 yılında 279 bin ton, 2022’de 270 bin ton ve 2023’te ise 240 bin ton olmuştu.

Kuru soğan: Bazı ürünlerde tahmin edilen üretim geçen yılın altında. O ürünlerden birisi de kuru soğan. 2025 yılında Türkiye’nin kuru soğan üretimi 2 milyon 889 bin ton olarak gerçekleşmişti. 2026 yılı ilk tahminine göre üretim yüzde 13,5 azalarak 2 milyon 500 bin ton olacak. Önceki yıllara bakıldığında 2023 ve 2024 yılında kuru soğan üretimi 2,6 milyon ton 2022 yılında ise 2,3 milyon ton ile son 5 yılın en düşük seviyesinde gerçekleşmişti.

Patates: Kuru soğanda olduğu gibi patateste de 2026 üretimi 2025’ üretiminin altında olacağı tahmin edildi. Türkiye patates üretimi 2024 yılında 6,9 milyon tonla son 5 yılın en yüksek seviyesinde gerçekleşti. 2025 yılında üretim 6,4 milyon ton olurken bu yıl için yapılan tahmin 6,2 milyon ton. Geçen yıla göre üretim yüzde 3,1 oranında azalacak.

Domates: Türkiye, Çin ve Hindistan’dan sonra yıllık ortalama 13.5 milyon ton üretimle dünyanın en çok domates üreten üçüncü ülkesi. 2024 yılında 14 milyon 617 bin tonla ortalamanın üzerine çıkınca fiyatlar düşmüş ve çiftçi ürettiği domatesi yollara dökerek eylem yapmıştı. Salça ihracatına getirilen kısıtlama domatesin üreticinin elinde kalmasına neden olan en önemli nedenlerden birisiydi. Ciddi zarar eden üretici domates üretimini azalttı. 2025 yılında 13,5 milyon tona gerileyen üretim 2026 yılında 13,4 milyon ton olması tahmin ediliyor. Türkiye’nin domates üretimi 2022 yılında 13 milyon ton, 2023’te 13,3 milyon tondu.

Ayçiçeği: Bu yıl ayçiçeği üretiminin 2025 yılına göre yüzde 16,2 oranında artarak 1 milyon 936 bin tondan 2 milyon 250 bin tona yükselmesi tahmin ediliyor. Bu tahmin gerçekleşirse, geçen yıla göre yüzde 16,2 oranındaki artışa rağmen 2022 yılındaki 2 milyon 550 bin ton üretimin altında olacak. 2023 yılında ayçiçeği üretimi 2 milyon 198 bin ton ve 2024 yılında ise 2 milyon 195 bin ton üretim olmuştu. Ayçiçeği ile ilgili Türkiye İstatistik Kurumu’nun bu verilerini paylaşırken, sektör verilerinin daha düşük olduğunu belirtmekte yarar var. Ayrıca, özellikle Söke başta olmak üzere Ege Bölgesi ve Çukurova’da pamuk üretiminden kaçan çiftçilerin ayçiçeği üretimine yönelmesi nedeniyle ayçiçeği üretimin arttığını da belirtmekte yarar var.

Pamuk: Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Türkiye’nin pamuk üretimindeki dramatik düşüş devam ederken, 2026 yılı üretimi son yılların en düşük sevyesi olarak tahmin ediliyor. Bu yıl, kütlü pamuk üretimi 2022 yılına göre 1 milyon 444 bin ton daha az olacağı tahmin edildi. 2022 yılında 2 milyon 750 bin ton olan kütlü pamuk üretimi 2026 yılında 1 milyon 306 bin ton olacak. Sadece 2025 yılına göre üretimdeki düşüş yüzde 32,5 olacak. Kütlü pamuk üretimi 2022 yılında 2 milyon 750 bin ton olarak gerçekleşirken 2023’te 2 milyon 100 bin tona geriledi. 2024 yılında 2 milyon 243 bin ton olan üretim 2025 yılında 1 milyon 935 bin tona düştü. 2026’da yüzde 32,5 düşüşle 1 milyon 306 bin tona gerileyecek. Pamuk üreticisi, artan maliyetlere rağmen son 4 yıldır pamuğu maliyetin altında satmak zorunda kalıyor. Bu nedenle üretimden uzaklaşıyor. Önlem alınmazsa pamuktaki dışa bağımlılık daha çok artacak ve 1 milyon ton civarındaki ithalat daha da artacak.

Şeker pancarı: Geçen yıla göre şeker pancarı üretiminin yaklaşık 1,2 milyon ton artacağı tahmin ediliyor. 2025 yılında 20 milyon 801 bin ton olan şeker pancarı üretimi bu yıl yüzde 29,2 oranındaki artışla 22 milyon tona ulaşması tahmin edildi. Son 5 yıllık verilere bakıldığında en yüksek üretim 25 milyon 250 bin ton ile 2023 yılında gerçekleşirken en düşük üretim 19 milyon 253 bin ton ile 2022 yılında gerçekleşti. 2024 yılı üretimi 23 milyon tondu.

Zeytin: TÜİK’in açıkladığı ilk tahmin tutarsa zeytin üretiminde yeni bir rekor gerçekleşecek. Zeytinde üretim bir yıl yüksek olduğunda ertesi yıl daha düşük olur. Bu durum üretimin çok olduğu yıl “var yılı”, üretimin az olduğu yıl ise “yok yılı” olarak adlandırılıyor. 2026 yılı zeytinde var yılı. Dolayısıyla yüksek bir üretim bekleniyor. Geçen yıl 2 milyon 450 bin ton olan zeytin üretiminin 2026’da yüzde 55,7 oranında artışla 3 milyon 814 bin tona ulaşması tahmin ediliyor. Bundan önceki en yüksek üretim 2024 yılındaki 3 milyon 750 bin tonluk üretimdi. Son 5 yılın en düşük üretimi ise 2023 yılında 1 milyon 520 bin ton olarak gerçekleşti. 2026 yılı üretimindeki artış zeytinde yaşanan fiyat sorununu daha da derinleştirecek.

Zeytinyağı ihracatında Mart 2021’den Eylül 2024’e kadar ihracat yasakları, fon ve kota uygulaması nedeniyle ihracatta ciddi gerileme yaşandı. Bir yandan üretici maliyetleri artarken bir yandan ihracat yasakları nedeniyle fiyat rekabeti kaybedildi. Ayrıca önceki yıllarda zeytin ve zeytinyağına verilen prim desteği de kaldırılınca ihracat yüzde 70’i bulan oranda azaldı. Dolayısıyla üreticinin elinde geçmiş yıllardan bekleyen zeytinyağı var. Düşük fiyat nedeniyle satmıyorlar. Bu yıl yüzde 55’in üzerindeki üretim artışı üreticiyi daha da zor durumda bırakacak. Mutlaka bir çözüm bulunması gerekir.

Fındık: Üretim miktarı(rekolte) en çok tartışma konusu olan ürünlerden birisi fındık. Tarım ve Orman Bakanlığı,ziraat odaları ve ihracatçıların yaptığı rekolte tahminleri arasında büyük farklar oluyor. Genellikle ilk tahmini Uluslararası Sert Kabuklu Meyveler Konseyi(INC) açıklar. Nitekim, INC’nin 12-14 Mayıs 2026’da Çin’in Makao bölgesinde yapılan kongresinde Türkiye’nin fındık rekoltesi 809 bin ton olarak açıklandı. Türkiye İstatistik Kurumu’nun açıkladığı 2026 yılı bitkisel üretime ilişkin ilk tahmine göre kabuklu fındık üretimi geçen yıla göre yüzde 62 oranında artışla 715 bin 350 ton olacak. Geçen yıl zirai don felaketinin de etkisi ile 441 bin ton olarak gerçekleşti. TÜİK’in son 5 yıllık verilerine bakıldığında en yüksek üretim 765 bin ton ile 2022 yılında en düşük üretim 441 bin ton ile 2025 yılında gerçekleşti. Fındık üretimi 2023’te 650 bin ton, 2024’te 717 bin ton olarak açıklandı. Geçmiş yıllarda olduğu gibi 2026’da da fındık rekoltesi çok tartışılacak. Yapılan ilk tahminler muhtemelen revize edilecek.

Antep fıstığı: Zeytinde olduğu gibi Antep fıstığında da üretim bir yıl yüksek ertesi yıl düşük gerçekleşiyor. 2026 yılı üretimin çok olduğu yıl olacak. 2025 yılında 147 bin 269 ton olan Antep fıstığı üretiminin 2026’da yüzde 113,6 oranında artışla 314 bin 510 ton olması tahmin ediliyor. Bu son 5 yılın en yüksek ikinci üretimi olacak. En yüksek üretim, 383 bin ton ile 2024 yılında gerçekleşmişti. 2022 yılında Antep fıstığı üretimi 239 bin ton, 2023’te 176 bin ton gerçekleşmişti. Antep fıstığı üretimindeki bu sert düşüş ve yükselmeler fiyatlara da yansıyor. Üretimin az olduğu yıllar fiyatlar yüksek seyrederken, üretimin çok olduğu yıllar fiyatlar düşüyor.

Ceviz: Üretim rakamları çok inandırıcı görülmeyen ürünlerden birisi ceviz.Ceviz üreticilerine göre Türkiye İstatistik Kurumu üretim rakamlarını çok yüksek gösteriyor. Öyle görünüyor ki bu yıl da açıklanan veriler çok tartışılacak. TÜİK’e göre, ceviz üretimi 2026 yılında yüzde 95,1 artışla 263 bin 430 tondan 514 bin 10 tona yükselecek.Bu aynı zamanda bugüne kadarki en yüksek üretim. Son 5 yıllık üretim verilerine bakıldığında 2022’de 335 bin ton, 2023’te 360 bin ton, 2024’te 426 bin ton ceviz üretimi gerçekleştirildi.

Üzüm: Türkiye’nin, sofralık, kurutmalık ve şaraplık üzüm üretimi yılda ortalama 3,5 milyon ton seviyesinde. Son 5 yılın en yüksek üretimi 4 milyon 165 bin ton ile 2022 yılında gerçekleşti. En düşük üretim ise 2 milyon 515 bin ton ile 2025 yılında oldu. Zirai don, dolu ve olumsuz hava şartlarının olumsuz etkilediği üzümde 2026 yılı üretimi geçen yıla göre yüzde 53 artışla 3 milyon 849 bin ton olarak gerçekleşmesi bekleniyor. Üzüm üretimi 2023 yılında 3 milyon 400 bin ton, 2024 yılında 3 milyon 468 bin ton olarak gerçekleşmişti.

Kayısı: Kuru kayısı üretiminde dünya lideri olan Türkiye’nin yaş kayısı üretimi zirai donun etkisi ile geçen yıl adeta dip yaptı. Son 5 yılda en düşük üretim 331 bin ton ile 2025 yılında gerçekleşti. İlk tahmine göre 2026 yılında üretim 1 milyon 300 bin ton olacak. Bu geçen yıla göre yüzde 292,7 oranında artış demek. Geçen yıl üretici evde yemek için bile kayısı yok derken bu yıl üretim son 5 yılın en yüksek seviyesinde olacak. Bundan önceki en yüksek üretim 1 milyon 269 bin ton ile 2024 yılında gerçekleşti. 2022 yılında üretim 803 bin ton, 2023’te ise 750 bin ton oldu. Görünen o ki bu yıl hem kuru kayısıda hem de sofralık kayısı da bolluk olacak ve fiyatlar da makul seviyede seyredecek. Muhtemelen Toprak Mahsulleri Ofisi piyasaya girerek kayısı almak durumunda kalacak.

Kiraz: Bu yıl kiraz üretimi geçen yıla göre yüzde 255,7 oranında artışla 213 bin 300 tondan 758 bin 790 ton olması bekleniyor. Geçen yıl zirai don felaketi nedeniyle kiraz üretimi o kadar az oldu ki, hiç kiraz yemeden yılı geçirenler oldu. Kirazın kilosu 1000 liranın üzerine çıktı. Bu yıl üretim çok olunca fiyat sezon başında bile 150-200 lira seviyesinde oldu. Dünya üretiminde ilk sırada yer alan Türkiye’nin ortalama kiraz üretimi 700 bin tonun üzerinde. 2023’te 736 bin ton, 2024’te 726 bin ton ve 2022’de 656 bin ton oldu.

Vişne: Bu yıl, vişne üretiminde yüzde 262,2 oranında artış olması öngörülüyor. 2025 yılında sadece 75 bin ton olan üretimin bu yıl 273 bin tona ulaşması bekleniyor. Bu aynı zamanda son 5 yılın en yüksek üretimi olacak.2023 yılında 211 bin ton, 2024’te 206 bin ton ve 2022’de 176 bin ton vişne üretimi gerçekleşmişti.

Elma: Geçen yıla göre elma üretiminde yüzde 93,6 oranında artış tahmin edildi. Bu artışa rağmen 2026 yılı elma üretimi 2022 ve 2023 yılı üretiminin gerisinde kalacak. TÜİK’in son 5 yıllık verilerine göre en yüksek üretim 4 milyon 817 bin ton ile 2022 yılında gerçekleşti. 2023 yılında üretim 4 milyon 602 bin ton oldu. 2024 yılında ise 4 milyon 420 bin tondu. Zirai don zararı nedeniyle elma üretimi 2025 yılında yarı yarıya azaldı ve üretim 2 milyon 286 bin tona düştü. Bu yılki ilk tahminine göre üretim 4 milyon 427 bin ton olacak.

Portakal: İklime bağlı olumsuz hava koşullarından en çok etkilenen ürünler arasında portakal, limon, mandalina gibi narenciye ürünleri var. Örneğin portakalda son 5 yıllık verilere bakıldığında üretim 1,3 milyon ton ile 2,3 milyon ton arasında değişiyor. Bu 5 yıllık dönemde en yüksek üretim 2023 yılında 2 milyon 311 bin ton olarak gerçekleşti. En düşük üretim ise 1 milyon 322 bin ton ile 2022 yılındaydı. 2024 yılında 1 milyon 610 bin ton olan portakal üretimi 2025 yılında 1 milyon 328 bin tona geriledi. Bu yıl yapılan ilk tahmine göre portakal üretimi yüzde 63,9 oranında artışla 2 milyon 176 bin ton olacak.

Limon: Portakal üretiminde olduğu gibi limonda da dalgalı bir seyir var. Türkiye’nin ortalama üretimi 1,7 milyon ton seviyesinde. Son 5 yıla bakıldığında en yüksek üretim 2 milyon 325 bin ton ile 2023 yılında gerçekleşti. En düşük üretim ise 1 milyon 135 bin ton ile 2025 yılında gerçekleşti. Bu yıl için yapılan ilk tahmine göre limonda üretim geçen yıla göre yüzde 63,8 oranında artış ile 1 milyon 859 bin ton olacak. 2024 yılında 1 milyon 730 bin ton, 2022’de limon üretimi 1 milyon 323 bin ton olmuştu. Üretimdeki dalgalanma limon fiyatlarına da yansıyor. Üretimin az olduğu yıllarda fiyat yükselirken çok olduğu yıllarda düşüyor. İhracatta ise zamansız ve yanlış verilere dayalı ihracat kısıtlamaları Türkiye’nin Pazar kaybetmesine neden oluyor.

Mandalina: Türkiye’nin önemli ihraç ürünlerinden olan mandalina üretiminde de diğer narenciye ürünleri gibi dalgalı bir seyir var. Son 5 yılın verilerine bakılırsa bu yıl ilk kez üretim 3 milyon tonun üzerinde olacak. Geçen yıl 2 milyon 103 bin ton olan mandalina üretiminin 46,3 oranında artışla 3 milyon 77 bin tona yükselmesi öngörülüyor. Mandalina üretiminde son 5 yıldaki en düşük üretim 1 milyon 865 bin ton ile 2022’de gerçekleşti. 2023 yılında 2 milyon 952 bin ton olan mandalina üretimi 2024’te 1 milyon 988 bin tondu.

Çay: Üretimi en istikrarlı ürünlerden birisi Doğu Karadeniz Bölgesi’nin ürünü yaş çay. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre son 5 yılın üçünde yaş çay üretimi 1 milyon 350 bin ton civarında gerçekleşti. En yüksek üretim 1 milyon 414 bin ton ile 2024 yılında gerçekleşirken en düşük üretim, 1 milyon 269 bin tonla 2022’de oldu. 2023 yılında 1 milyon 360 bin ton olan üretim 2025’te 1 milyon 350 bin ton oldu. Bu yıl yapılan ilk tahminde de yaş çay üretimi 1 milyon 350 bin ton olacağı öngörülüyor. Dünyada sudan sonra en çok tüketilen sıvı çay olurken, Türkiye, kişi başına 3,5 kilo kuru çay ile tüketimde ilk sırada.

İlk tahminde değişiklikler olabilir

Türkiye İstatistik Kurumu, 2026 yılı Bitkisel Üretim 1.Tahmini yayınladığı bültenin başında şu açıklamayı koydu: “Bu haber bülteninde yer alan verilerin toplanması, işlenmesi ve yayına hazır hale getirilmesinden Tarım ve Orman Bakanlığı, yayımlanmasından Türkiye İstatistik Kurumu sorumludur.”

Bu açıklamanın özü şu, verilerin tamamı Tarım ve Orman Bakanlığı’na ait, Türkiye İstatistik Kurumu bunu sadece yayımlayan kurum. Yapılan bu ilk tahmin adı da üzerinde sadece tahmin. Yıl sonuna kadar mutlaka değişiklikler olacaktır. Zirai don, kuraklık ve diğer iklim olayları nedeniyle 2025 yılı çok olumsuz geçti. 2026 verilerini sadece 2025 yılına göre değerlendirmek yanıltıcı olabilir bu nedenle son 5 yılın verileri ile bir değerlendirme yaptım. Yıl içerisinde değişen verileri yine değerlendiririz.