Kooperatifçilik

Kooperatifçilik, ortak ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını ve isteklerini karşılamak amacıyla bir araya gelen bireylerin, gönüllülük esasına dayalı, demokratik yönetim ilkesiyle yönetilen ortak bir işletme kurarak faaliyet göstermesi modelidir. Tarımda kooperatifçilik, özellikle küçük ve orta ölçekli üreticilerin bireysel olarak elde edemeyecekleri ölçek avantajlarına ortaklaşa ulaşmasını sağlar.

Tarımsal kooperatifler; ortak girdi temini yoluyla toplu alım avantajı sağlama, ürünlerin ortak depolama, işleme ve pazarlama yoluyla daha güçlü bir konumda satılması, tarımsal kredi ve finansmana erişimin kolaylaştırılması ve bazı durumlarda ortak makine parkı kullanımı gibi işlevler üstlenebilir. Bu sayede bireysel üreticinin tek başına pazarlıkta zayıf kalabileceği alanlarda, kooperatif üyeleri ortak hareket ederek daha güçlü bir konuma geçebilir.

Kooperatifler faaliyet alanına göre tarımsal kalkınma kooperatifleri, sulama kooperatifleri, tarım satış kooperatifleri gibi farklı türlerde örgütlenebilir. Yönetim, üyeler arasından seçilen bir yönetim kurulu ve genel kurul aracılığıyla demokratik biçimde yürütülür; kâr dağıtımı genellikle sermaye payından çok üyenin kooperatifle yaptığı iş hacmine göre şekillenir.

Kooperatifçilik, küçük üreticinin pazarda daha güçlü bir konuma geçmesini, girdi ve pazarlama maliyetlerinin düşürülmesini ve kırsal alanda ortak ekonomik faaliyetlerin geliştirilmesini sağlayan, tarımsal örgütlenmenin temel araçlarından biri olarak kabul edilir.